Bayangkan awak sedang berurusan dengan seseorang yang tak pernah awak jumpa, dari seberang lautan, tanpa kenal keluarga atau melihat kad pengenalan mereka. Adakah awak berani hantar berpuluh ribu ringgit terus kepada mereka?

Gambar perbandingan menunjukkan perbezaan antara transaksi tradisional dan transaksi blockchain. Bahagian kiri menggambarkan seorang wanita dengan ekspresi risau menghadapi risiko digital, dengan tulisan di atas 'OLD WAY: FEAR OF FRAUD'; bahagian kanan menunjukkan jabat tangan transaksi yang lancar melalui teknologi blockchain, dengan tulisan 'NEW WAY: TRUST THROUGH TECHNOLOGY'. Di tengah, terdapat tanda amaran 'RISK' merah yang dihalang oleh kuasa teknologi.

Dulu, ramai yang tak berani sebab takut kena tipu. Tapi kini, ramai pula yang sanggup buat begitu. Apa yang berubah? Jawapannya ialah blockchain – teknologi yang membolehkan orang asing saling percaya tanpa perlu jumpa muka.

Sebagai seorang pakar web3 yang sudah lama mengikuti perkembangan ini, saya sering nampak ramai orang merasa pening bila dengar perkataan blockchain. Ia nampak rumit dan misteri, tapi sebenarnya, ia seperti buku akaun super yang dikongsi oleh seluruh dunia, tak boleh diubah suai oleh sesiapa pun. Hari ini, saya nak pecahkan konsep ini dengan cara yang mudah difahami, supaya awak boleh kongsi dengan kawan: 'Blockchain? Itu macam sistem akaun teragih yang anti-penipuan sepenuhnya!'

Mulakan dengan cerita klasik akaun kampung

Bayangkan sebuah kampung di Malaysia, di mana penduduk menanam padi, jual sayur dan beri pinjaman, semuanya bergantung pada catatan akaun. Dulu, mereka pilih seorang tokoh kampung yang jujur untuk jadi bendahari, mencatat semua kemasukan dan keluar wang dalam satu buku akaun.

Setiap pinjaman, bayaran atau beli ayam kampung mesti lulus melalui tangan beliau. Ini dipanggil sistem terpusat – kepercayaan bergantung sepenuhnya pada satu orang.

Tapi lama-kelamaan, masalah muncul: tokoh itu diam-diam tambah catatan untuk anaknya, atau buku akaun hilang bila dia sakit, meninggalkan kampung dalam kebingungan. Yang paling buruk, suatu hari dia nak beli telefon baru dan koyak dua muka surat, kata tikus dah rosakkan. Penduduk marah besar, tapi tak ada cara untuk betulkan.

Akhirnya, penduduk pintar kampung ada idea bijak: 'Jangan biar satu orang sahaja catat! Setiap rumah dapat buku akaun yang sama, dan bila ada transaksi, semua mesti umumkan kuat-kuat supaya seluruh kampung dengar, kemudian setiap rumah catat rekod yang sama di buku mereka.'

Contohnya:

  • Ahmad pinjamkan RM100 kepada Siti.
  • Ahmad jerit kuat: 'Saya Ahmad pinjamkan RM100 kepada Siti!'
  • Seluruh kampung dengar dan catat di buku mereka: Ahmad -RM100, Siti +RM100.
  • Bila Siti bayar balik, sama lagi – umumkan dan catat bersama.

Jika seseorang ubah buku akaun mereka, tak guna sebab 99% yang lain tak ubah. Bila musim akhir, semak akaun – siapa yang berbeza dengan majoriti, itulah penipu. Ini asas kepada akaun teragih tanpa pusat!

Blockchain sebenarnya mengembangkan idea kampung ini ke seluruh dunia, ganti 'jeritan kuat' dengan internet, dan 'buku tangan' dengan akaun digital di komputer.

Lima kata kunci utama blockchain yang cukup untuk awak faham setahun penuh

Gambar rajah yang menunjukkan konsep 'akaun teragih' dengan jelas. Pelbagai kubus biru bercahaya (nod) bersambung membentuk rangkaian di latar belakang peta dunia. Satu nod hitam dengan teks merah 'Node 5: Offline', tapi nod lain masih menyala. Di bawah, penjelasan Bahasa Inggeris: 'Entire Ledger Remains Intact & Operational', menekankan ciri rangkaian teragih yang terus berfungsi walaupun sebahagian nod rosak.

  1. Akaun Teragih

    Bukan simpan semua rekod di satu komputer sahaja, tapi ribuan komputer di seluruh dunia simpan salinan akaun penuh yang sama. Komputer awak rosak? Tak apa. Negara tutup internet? Masih ok. Selagi ada satu komputer hidup, akaun keseluruhan selamat.

  2. Tanpa Pusat

    Tak ada ketua kampung, bank atau aplikasi seperti Touch 'n Go yang mengawal segalanya. Tak ada siapa boleh tutup, ubah atau bekukan aset awak secara sepihak. Kuasa dibahagikan kepada setiap peserta.

  3. Tak Boleh Diubah (Perlindungan Anti-Penipuan Terkuat)

    Setiap halaman akaun (disebut 'blok') seperti dicop dengan ribuan cap. Nak ubah halaman sebelum? Kena cap semula semua halaman selepas itu. Dan cap semula perlukan persetujuan daripada seluruh rangkaian global – hampir mustahil. Sekali dicatat, ia kekal seperti ukiran batu.

  4. Mekanisme Persetujuan (Semua Setuju Baru Sah)

    Transaksi baru tak boleh dicatat seenaknya. Majoriti komputer mesti setuju 'Ini sah, boleh masuk akaun'. Ini dipanggil mencapai persetujuan. Bitcoin guna kaedah 'siapa selesai soalan matematik paling cepat, dia catat' (bukti kerja), manakala Ethereum kini tukar ke 'siapa labur lebih banyak syiling, dia lebih mudah catat' (bukti hak). Pokoknya, majoriti mesti sokong untuk elak penjahat campur tangan.

  5. Mesin Kepercayaan (Ringkasan Paling Hebat)

    Dulu, kepercayaan antara manusia bergantung hubungan, undang-undang negara atau bank. Kini, ada cara baru: percaya matematik dan kod. Selagi kod tak ada kesilapan dan algoritma kukuh, awak boleh serah nilai kepada orang asing tanpa ragu.

    Ringkasan blockchain dalam satu ayat:

Blockchain = Buku akaun awam super yang bersambung global, melibatkan semua orang, tak boleh diubah, dan secara automatik capai persetujuan – membolehkan orang asing saling percaya tanpa syarat untuk pertama kalinya.

Kenapa dunia lama perlukan ini? Masalah sistem terpusat sebegitu parah?

Dalam kehidupan harian awak, transaksi seperti pemindahan wang, beli barang atau simpan duit semuanya guna sistem terpusat:

  • Pernah imbangan Maybank dibekukan?
  • Pemindahan besar di luar negeri kena halang?
  • Main game online, akaun diban dan wang hilang, nak mengadu siapa?
  • Hantar wang ke luar negara, bayar yuran tinggi dan tunggu 3-5 hari?

Ini semua sakit kepala daripada sistem terpusat: Ada pengawal, ada risiko dikawal, diubah, dicuri atau ditutup. Blockchain hilangkan 'perantara kepercayaan' itu. Ia beritahu awak: 'Awak tak perlu percaya individu, syarikat atau negara tertentu. Cukuplah percaya matematik, kriptografi dan majoriti tak gila secara kolektif.'

Beberapa contoh dekat yang mungkin awak sudah guna

  • Bitcoin: Aplikasi blockchain paling awal dan terkenal. Ia buku akaun global yang catat sahaja 'siapa hantar berapa bitcoin kepada siapa'.
  • NFT: Gambar monyet yang awak beli sebenar? Ia baris teks di blockchain: 'Monyet ini milik alamat dompet xxxx'. Seluruh dunia akui.
  • Harta Digital/Akaun Ijazah Berantai: Ijazah, sijil hartanah atau pengesahan barang mewah sekali di blockchain, tak risau lagi palsu, hilang atau diubah.
  • Pemindahan Rentas Sempadan: Dulu ambil 3 hari + yuran mahal; kini dengan stablecoin, sampai dalam minit dengan yuran sen sahaja.

Akhirnya: Bolehkah awak jelaskan blockchain dengan kata sendiri sekarang?

Cuba katakan pada cermin atau kawan: 'Blockchain tu, ringkasnya, tukar akaun yang dulu kena bergantung tokoh kampung atau bank, jadi semua penduduk (komputer global) catat bersama. Setiap catatan mesti disetujui majoriti, dan sekali masuk, tak boleh diubah. Jadi, walaupun tak kenal, kita boleh urus bisnes, hantar wang atau buktikan pemilikan dengan aman. Intinya, ia mesin kepercayaan pertama manusia untuk orang asing.'

Jika awak boleh ucap begitu, tahniah – awak sudah tinggalkan ketakutan 'misteri' blockchain yang dialami 99% orang. Nak lebih dalam? Tanya saya pasal mekanisme persetujuan, perlombongan atau kontrak pintar. Tapi untuk hari ini, ingat lima perkataan ini cukup untuk awak berjaya di dunia kripto: Akaun Teragih + Tanpa Pusat + Tak Boleh Diubah + Persetujuan + Mesin Kepercayaan.

Faham tak, bro? Kongsi di komen jika ada bahagian yang resonan, kita sambung borak!

Syor 3 Bursa Kripto Teratas Global:

  • Daftar Binance (Raja isipadu dagangan, pelbagai paling lengkap, bonus baru hebat);
  • Daftar OKX (Alat kontrak terbaik, yuran rendah);
  • Daftar Gate.io (Pemburu syiling baru, dagangan ikut + airdrop eksklusif).

Pilih Binance untuk lengkap, OKX untuk pro, Gate untuk altcoin! Daftar cepat dapat diskaun yuran seumur hidup~