ဘုရင်မြို့ရန်ကို ဝိုင်းရံထားတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်ဆိုပါစို့။ သူတို့ အားလုံး တစ်ပြိုင်နက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရမယ်၊ တိုက်ခိုက်ရမလား ဒါမှမဟုတ် ပြန်ဆုတ်ရမလား။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ ကြားမှာ လွယ်ကူစွာ ဆက်သွယ်လို့ မရဘူး၊ သတင်းပို့သူတွေ ကနေ လမ်းကြောင်းကို ဖြတ်ကျော်ရတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီထဲမှာ သစ္စာဖောက်တွေ ရောနှောနေတယ်၊ သူတို့ လိမ်ညာတဲ့ သတင်းတွေ ဖြန့်ကျက်နေကြတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမှာ ဆုံးဖြတ်ချက် မှားယွင်းရင် စစ်တပ်တစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်။ ဒါက ဖြန့်ဖြူးစနစ်တွေမှာ အဖြစ်များဆုံး ပြဿနာတစ်ခုကို ပုံဖော်ပေးတဲ့ နာမည်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်များပြဿနာ (Byzantine Generals Problem) ပါ။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင်သုံးပါး ဒီဥပမာကို တီထွင်ခဲ့ကြတာ၊ ဖြန့်ဖြူးစနစ်တွေမှာ ယုံကြည်မှု မရှိတဲ့ အခြေအနေမှာ ဘယ်လို သဘောတူညီမှု ရရှိနိုင်မလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြဖို့ပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံလို ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်မှု မတည်ငြိမ်တဲ့ နေရာတွေမှာ ဒီပြဿနာ ပိုပြီး ထင်ရှားတယ်လေ။

A dramatic, moonlit medieval landscape depicting the Byzantine Generals Problem. Four armored generals stand on separate, craggy mountain peaks, holding glowing scrolls with symbols of loyalty and betrayal. A precarious rope bridge spans a deep chasm between two peaks, with figures (messengers) crossing it. A burning castle is visible in the valley below, emphasizing the high stakes of communication and trust in a distributed system. The text "BYZANTINE GENERALS PROBLEM: Trust & Treachery in Distributed Systems" is prominently displayed.

ဒီပြဿနာကို ပိုရှင်းအောင် စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ဗိုလ်ချုပ်တွေ မြို့တစ်မြို့ကို ဝိုင်းရံထားကြပြီး၊ သူတို့ အားလုံး တူညီတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချရမယ်။ ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းက သတင်းပို့သူတွေ ကနေ ဖြတ်ကျော်ရတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ သတင်းတွေ ပျောက်ဆုံးနိုင်တယ်၊ ချုပ်နှောင်ခံရနိုင်တယ် ဒါမှမဟုတ် သစ္စာဖောက်တွေ က ပြောင်းလဲလိုက်နိုင်တယ်။ အချို့ ဗိုလ်ချုပ်တွေ ကိုယ်တိုင် သစ္စာဖောက်တွေ ဖြစ်နေနိုင်တယ်၊ သူတို့ လိမ်ညာတဲ့ အမိန့်တွေ ပို့လွှတ်နေကြတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမှာ သစ္စာဖောက်တွေ များလွန်းရင် ဒါမှမဟုတ် ဆက်သွယ်ရေး ရှုပ်ထွေးလွန်းရင် စုစည်းတဲ့ လုပ်ဆောင်မှု ရှိလာဖို့ ခက်ခဲတယ်။

လက်တွေ့ ဘလော့ချိန်း ကမ္ဘာမှာ ဒါက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ကွန်ပျူတာတွေ ထောင်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်တဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖြန့်ဖြူး ဗိုလ်ချုပ်အဖွဲ့ တစ်ခု လိုပဲ။ သူတို့ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မရင်းနှီးဘဲ အကောင်းဆုံး တူညီတဲ့ စာရင်း တစ်အုပ် ထိန်းသိမ်းရမယ်။ စာရင်း ရှုပ်ထွေးသွားရင် ငွေကြေး ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် သဘောတူညီမှု ယန္တရား က ဒီ ဗိုလ်ချုပ်ပြဿနာ ကို ဖြေရှင်းတဲ့ သော့ချက် ဖြစ်လာပါတယ်။ ရိုးသားတဲ့ အများစု အခြေခံတွေ ရှိနေရင်တောင် အဆိုးတွေ လုပ်ဆောင်မှု ရှိနေရင်တောင် "အခုဆို ဘယ်သူ ဘယ်သူကို ငွေပေးရမလဲ" ဆိုတာ တူညီမှု ရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ရမယ်။ မြန်မာ့ ဘဏ်စနစ်တွေ လို ယုံကြည်မှု လိုအပ်တဲ့ နေရာတွေမှာ ဒါ အရေးကြီးတယ်။

CAP သီအိုရီ ကို နားလည်ပါ။ ဖြန့်ဖြူး စနစ်တွေ သုံးခု အကုန် မရဘူး

သဘောတူညီမှု အကြောင်း ဆွေးနွေးခင် CAP သီအိုရီ ကို အရင် ပြောရမယ် (၂၀၀၀ ခုနှစ် Eric Brewer တင်ပြခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း သက်သေ ပြခဲ့တယ်)။

CAP ဆိုတာ သုံးလုံး ပထမ အက္ခရာ တွေ ကနေ လာတာ။

  • Consistency (တူညီမှု)။ အားလုံး အမျှ တူညီတဲ့ နောက်ဆုံး ဒေတာ ကို မြင်ရမယ်။
  • Availability (ရရှိနိုင်မှု)။ ဘယ်အချိန်မဆို တောင်းဆိုမှု ကို တုံ့ပြန်ရမယ် (နောက်ဆုံး ဒေတာ မဟုတ်ရင်တောင်)။
  • Partition Tolerance (ခွဲခြားမှု ခံနိုင်ရည်)။ ကွန်ရက် ဖြတ်တောက်ခံရရင်တောင် စနစ် ဆက်လည်ပတ်ရမယ်။

ရက်စက်တဲ့ အမှန်တရား။ လက်တွေ့ ကမ္ဘာမှာ ကွန်ရက် ခွဲခြားမှု (P) က မရှောင်လွှဲနိုင်တဲ့ အရာ ဖြစ်တယ် (အင်တာနက် ဖြတ်တောက်မှု၊ နှောင့်နက်မှု၊ ပျောက်ဆုံးမှု တွေ ရှိနေတယ်)။

ဒါကြောင့် ဖြန့်ဖြူး စနစ်တွေ က C နဲ့ A ကြားမှာ ရွေးချယ်ရမယ်။

  • CP ရွေး (တူညီမှု + ခွဲခြားမှု ခံနိုင်ရည်)။ ကွန်ရက် ခွဲခွါရင် ယာယီ မတုံ့ပြန်ရင်တောင် ဒေတာ တကယ် တူညီမှု အာမခံရမယ်။ ဥပမာ ရိုးရာ ဘဏ်စနစ်တွေ၊ ZooKeeper လို။
  • AP ရွေး (ရရှိနိုင်မှု + ခွဲခြားမှု ခံနိုင်ရည်)။ ကွန်ရက် ပြဿနာ ရှိရင်တောင် ဝန်ဆောင်မှု ဆက်ပေးရမယ်၊ ဒေတာ ယာယီ မတူညီရင်တောင် (နောက်ဆုံး တူညီအောင် လုပ်မယ်)။ ဥပမာ Cassandra၊ DynamoDB၊ အများစု အွန်လိုင်း ဆိုင်တွေ။

ဘလော့ချိန်း က AP ရဲ့ အစွန်း ကစားသမား ဖြစ်တယ်။ ကွန်ရက် ခွဲခြားမှု ခံနိုင်ရည် ရှိရမယ် (ကမ္ဘာ့ ကွန်ရက် နှေးကွေးတယ်)၊ ရရှိနိုင်မှု ထိန်းသိမ်းရမယ်။ ဒါပေမဲ့ လုံခြုံမှု အဆင့်မြင့် (တူညီမှု) လိုတယ်၊ ဒါကြောင့် မတူညီတဲ့ သဘောတူညီမှု ယန္တရားတွေ ကနေ "လမ်းကွေ့ ကယ်ဆယ်မှု" လုပ်တယ်။ မြန်မာ့ အင်တာနက် မတည်ငြိမ်မှု လို အခြေအနေတွေမှာ ဒါ ပိုအရေးကြီးတယ်။

အဓိက သဘောတူညီမှု ယန္တရားတွေ နှိုင်းယှဉ်ပါ။ PoW၊ PoS၊ PBFT

A clear infographic comparing Proof of Work (PoW), Proof of Stake (PoS), and Practical Byzantine Fault Tolerance (PBFT). PoW is represented by a block-mining factory with lightning, emitting smoke, associated with Bitcoin and icons for energy consumption and slower chain links. PoS is shown as a tree growing from a pile of gold coins, associated with Ethereum and icons for eco-friendliness, speed, and scalability. PBFT is depicted as a network of interconnected nodes voting on a transaction, associated with Permissioned Chains and icons for instant finality, centralization, and high throughput.

အခု အဓိက အကြောင်းအရာ ကို ဝင်ကြည့်ရအောင်၊ ငွေကြေး အသိုင်းအဝိုင်း မှာ အဖြစ်များဆုံး သဘောတူညီမှု ယန္တရားတွေ ကို စူးစမ်းကြည့်မယ်။

  1. PoW (Proof of Work) — အလုပ်ပမာဏ သက်သေ၊ ဘစ်တ်ကွမ်း ရဲ့ "အစ်မလေး"

အချိန်ကြာရှည် အသုံးအများဆုံး နဲ့ အများဆုံး "အင်အား သုံး" နည်းလမ်း။

မူလအချက် အလွန် ရိုးရှင်းပြီး ရက်စက်တယ်။

  • ဘလော့ခ် ထုတ်ချင်ရင် အရင် အလုပ်လုပ်ပါ။ သင်္ချာ ပြဿနာ ခက်ခဲတစ်ခု ကို ဖြေရှင်းပါ (nonce တစ်ခု ရှာပါ၊ ဘလော့ခ် တစ်ခုလုံး ရဲ့ ဟက်ရှ် တန်ဖိုး ရှေ့မှာ သုံးလုံး သုံးလုံး သုံး ရှိအောင်)။
  • ဘယ်သူ အရင် ဖြေရှင်းခဲ့ရင် ဘယ်သူ ဘလော့ခ် ကို ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီး ဘလော့ခ် ဆုလာဘ် + လွှဲပြောင်း အခကြေး ရမယ်။
  • ကွန်ရက် တစ်ခုလုံး ဟက်ရှ် မှန်ကန်ရင် ဘလော့ခ် ကို အသိအမှတ်ပြုမယ်။

အားသာချက်တွေ။

  • လုံခြုံမှု အလွန်မြင့်တယ်။ တိုက်ခိုက်ချင်ရင် ကွန်ရက် ၅၁% ကျော် တွက်ချက်မှု လိုအပ်တယ်၊ ကုန်ကျစရိတ် ကောင်းကင်လို များတယ်။
  • ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု မရှိမှု အဆင့်မြင့်ဆုံး။ လျှပ်စစ် နဲ့ သတ္တု စက်ရှိရင် ဘယ်သူမဆို ပါဝင်နိုင်တယ်၊ ခွင့်ပြုချက် မလိုဘူး။
  • Sybil တိုက်ခိုက်မှု ခံနိုင်ရည် ရှိတယ်။ အတုအယောင် မျိုးကွဲ ဖန်တီးချင်ရင် ပထမ လျှပ်စစ် ငွေ လောင်ကျွမ်းပါ။

အားနည်းချက်တွေ။

  • လျှပ်စစ် အလွန်သုံးတယ်။ ဘစ်တ်ကွမ်း တစ်နှစ်မှာ သုံးတဲ့ လျှပ်စစ် က နိုင်ငံ ငယ်တချို့ ကို ကျော်တယ်။
  • ဘလော့ခ် ထုတ်ချိန် နှေးတယ် (ဘစ်တ်ကွမ်း ၁၀ မိနစ်)၊ TPS (စက္ကန့်လျှင် ငွေပေးငွေယူ အရေအတွက်) နည်းတယ်။
  • တွက်ချက်မှု ကြီးမားတဲ့ သတ္တု စက်ရုံ တွေ မှာ စုစည်းနေတယ်၊ သာမန်လူ က မကစားနိုင်ဘူး။

  1. PoS (Proof of Stake) — အခွန်ချွေတာ သက်သေ၊ အီသာရိုင်ယမ် ရဲ့ "လက်သစ်"

၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ မှာ အီသာရိုင်ယမ် "ပေါင်းစည်း" (The Merge) ပြီးနောက် PoW ကနေ PoS ကို ပြောင်းလဲခဲ့တယ်။

မူလအချက် ရိုးရှင်းတယ်။

  • ဘလော့ခ် ထုတ်ချင်ရင် ကိုယ့် ငွေ ကို သေချာ လော့ခ် လုပ်ပါ (stake)။
  • စနစ် က သင် လော့ခ် လုပ်တဲ့ ငွေ ပမာဏ (နဲ့ ကျပန်း/အချိန် အချက်တွေ) အရ ဆွဲ ရွယ်တူ လုပ်မယ်၊ ဆွဲ ရွယ်တူ ခံရရင် ဘယ်သူ ထုတ်မယ်။
  • ဘလော့ခ် ထုတ်ချိန် အောင်မြင်ရင် ဆု ရမယ်၊ ဆိုးရွားမှု (ဥပမာ တစ်ပြိုင်နက် ဆန့်ကျင်ဘက် ဘလော့ခ် နှစ်ခု လက်မှတ်ရေး) ဆို လော့ခ် ငွေ ဆုံးရှုံး ခံရမယ် (slashing)။

အားသာချက်တွေ။

  • စွမ်းအင် သုံး မှု သိသိသာသာ ကျဆင်း။ အီသာရိုင်ယမ် ပေါင်းစည်း ပြီးနောက် စွမ်းအင် သုံး မှု ၉၉.၉၅% ကျဆင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေး ပရိသတ် ပျော်ရွှင်တယ်။
  • အမြန်နှုန်း မြန်တယ်၊ TPS မြင့်တယ်။
  • ဘလော့ခ် ထုတ်ချိန် တိုတယ်၊ အတည်ပြု မြန်တယ်။

အားနည်းချက်တွေ။

  • "ချမ်းသာ သူ ပိုချမ်းသာ" အန္တရာယ်။ ငွေ များတဲ့ သူ ဆွဲ ရွယ်တူ ခံ ရလွယ်တယ်၊ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု ဖြစ်လွယ်တယ်။
  • "အကျိုးမဲ့ တိုက်ခိုက်မှု" သီအိုရီ အရ စျေးပိုသက်သာ (လျှပ်စစ် မလောင်ဘဲ ငွေ ဝယ်ရုံ)။
  • လုံခြုံမှု အစောပိုင်း သံသယ ရှိခဲ့ (ဒါပေမဲ့ နှစ်ပေါင်း များစွာ လည်ပတ်ခဲ့ရင် တည်ငြိမ်တယ်)။

  1. PBFT (Practical Byzantine Fault Tolerance) — လက်တွေ့ ဗိုလ်ချုပ် ခံနိုင်ရည်

ဒါက မဟာမိတ် ချိန်း၊ စီးပွားရေး ချိန်း တွေ မှာ အဖြစ်များဆုံး (ဥပမာ Hyperledger Fabric အစောပိုင်း ဗားရှင်း)။

မူလအချက် က "အစည်းအဝေး မဲပေး" လို။

  • အမျှ အရေအတွက် ပုံမှန်၊ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ရင်းနှီးတယ် (ခွင့်ပြုချက် ချိန်း)။
  • တင်ပြသူ ဘလော့ခ် တင်ပြ။
  • ကွန်ရက် တစ်ခုလုံး မဲ ဆွေးနွေး ပတ်များ လုပ်။
  • ၂/၃ ကျော် သဘောတူ ရင် ဘလော့ခ် အတည်ပြု။
  • ဆိုးရွားတဲ့ အမျှ ၁/၃ ကို ခံနိုင်ရည် ရှိ။

အားသာချက်တွေ။

  • အတည်ပြု အလွန်မြန်တယ်။ စက္ကန့် အဆင့် နောက်ဆုံး ဖြစ်မှု (finality)၊ PoW/PoS လို အတည်ပြု များစွာ မစောင့်ရဘူး။
  • စွမ်းအင် သုံး မှု နည်းတယ်။
  • ဗိုလ်ချုပ် ခံနိုင်ရည် ပြင်းထန်တယ် (၁/၃ သစ္စာဖောက် ကို ရှင်းရှင်း ခံနိုင်)။

အားနည်းချက်တွေ။

  • အမျှ အရေအတွက် များလွန်း ရင် ဆက်သွယ်ရေး ပမာဏ ပေါက်ကွဲ။
  • ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်တယ်၊ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အဆင့်မြင့်၊ အများပြည်သူ ချိန်း မတည်ရင် မသင့်တော်။

PoW vs PoS ဇယား နှိုင်းယှဉ် (၂၀၂၆ ရှုထောင့်)

ပရောဂျက်PoW (ဘစ်တ်ကွမ်း)PoS (အီသာရိုင်ယမ်)
အဓိက အရင်းအမြစ်တွက်ချက်မှု (လျှပ်စစ် + ဟာ့ဒ်ဝဲ)လော့ခ် ငွေ ပမာဏ
စွမ်းအင် သုံး မှုအလွန်မြင့် (နိုင်ငံ ငယ်လို)အလွန်နည်း (၉၉%+ ကျဆင်း)
ဘလော့ခ် ထုတ်ချိန်၁၀ မိနစ် (BTC)၁၂ စက္ကန့် လောက်
လုံခြုံမှုပြင်းထန်တယ် (၅၁% တိုက်ခိုက်မှု ကုန်ကျ ကောင်းကင်လို)ပြင်းထန်တယ် (ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေး တိုက်ခိုက်မှု ကုန်ကျ နည်းတယ်)
ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု မရှိမှု အဆင့်မြင့် (ဒါပေမဲ့ သတ္တု စက်ရုံ စုစည်း)အလယ်အလတ် (ကြီးမားတဲ့ အိမ်ထောင်ရေး/လော့ခ် ပင်လယ် စုစည်း အန္တရာယ်)
နောက်ဆုံး ဖြစ်မှုဖြစ်နိုင်ချေ အရ (ချိတ်ဆက် ရှည်လေ တည်ငြိမ်လေ)သေချာ အရ (မိနစ် အနည်းငယ်အတွင်း ပြန်လှန် မရဘူး)
ပတ်ဝန်းကျင် ဖော်ရွေဆိုးထူးချွန်
ချဲ့ထွင်နိုင်မှုအလယ်အလတ် (Layer2 လို လက်သွယ်ကွန်ရက် စတဲ့)ပိုကောင်း (ခွဲခြမ်း စတဲ့ အဆင့်မြှင့်ရေး မှာ)
ဘယ်သူ ဦးဆောင်သတ္တု စက်သမားစစ်ဆေး သူ (ကြီးမားတဲ့ အိမ်ထောင်ရေး + လော့ခ် ပင်လယ်)

ဘာကြောင့် ဘစ်တ်ကွမ်း PoW ကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်သုံးနေတာ။ အီသာရိုင်ယမ် PoS ကို ဘာကြောင့် ရဲရင့်စွာ ပြောင်းလဲတာ

ဘစ်တ်ကွမ်း PoS ကို ဘာကြောင့် မပြောင်းလဲ

ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ သူ ကိုယ်ကို "ဒစ်ဂျစ်တယ် ရွှေ" လို ချိန်ဆ နေလို့။

ရွှေ ရဲ့ အဓိက တန်ဖိုး က ရှားပါး + ပြန်မပြောင်းလဲနိုင် ပဲ။

PoW က ရွှေ တူးဖော်မှု လို။ တူးဖော် ခက်လေ တန်ဖိုး ပိုရှိလေ၊ တူးဖော်သူ များလေ လုံခြုံလေ။

PoS ကို ပြောင်းရင် "ငွေ ရှိရင် ရွှေ ပိုထုတ်နိုင်" လို ဖြစ်သွားမယ်၊ ဒါက "မာကျူရီ ငွေ" ယုံကြည်ချက် ကို ပျက်စီးစေမယ်။

မဇွန်ဘတ်ဆော်း ၂၀၀၈ အဖြူ စာရွက် မှာ PoW ကို အဓိက ကာကွယ်ရေး လိုင်း လို ထားခဲ့တယ် — လက်တွေ့ ကမ္ဘာ လျှပ်စစ် ကုန်ကျ စရိတ် ကနေ ချိန်း ကို ကာကွယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ရောက်ပြီ ဆိုရင်တောင် ဘစ်တ်ကွမ်း အသိုင်းအဝိုင်း က သံချပ်ချပ်။ PoS ပြောင်း = ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေမှု။

အီသာရိုင်ယမ် ဘာကြောင့် ရဲရင့်စွာ ပြောင်း

အီသာရိုင်ယမ် ရဲ့ ချိန်ဆ က ဘယ်တော့မှ "ဒစ်ဂျစ်တယ် ရွှေ" မဟုတ်ဘဲ "ကမ္ဘာ ကွန်ပျူတာ" ပဲ။

DeFi၊ NFT၊ DAO၊ ဂိမ်း တွေ လည်ပတ်ချင်တယ်၊ ဒါတွေ က TPS မြင့်၊ အခ နည်း လိုအပ်တယ်။

PoW က နှေးတယ်၊ စျေးကြီးတယ်၊ ဖန်တီးသူ တွေ နေ့စဉ် ဟစ်အော်နေကြတယ်။

Vitalik နဲ့ အဖွဲ့ က တွက်ချက်ခဲ့။ PoS က စွမ်းအင် သုံး မှု ကို မရှိ နီးပါး လုပ်နိုင်တယ်၊ နောက်ပိုင်း ခွဲခြမ်း (sharding) အတွက် လမ်းဖွင့်တယ်။

၂၀၂၂ ပေါင်းစည်း ပြီးနောက် အီသာရိုင်ယမ် TPS မြင့်တက်၊ gas အခ ကျဆင်း၊ ဖန်တီးသူ ဂေါက်ဂျ် ပိုလှုပ်ရှားတယ်။

Lido လို လော့ခ် ပင်လယ် စုစည်း အငြင်း ရှိပေမဲ့ အလုံးစုံ ကြည့်ရင် ပြောင်းလဲ အောင်မြင်တယ်။

စကားလုံး တစ်ခွန်း အနှစ်ချုပ်။

  • ဘစ်တ်ကွမ်း PoW သုံး လို့၊ နောက်ဆုံး လုံခြုံမှု နဲ့ ပြန်မပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ ရှားပါး ကို ရှာနေလို့။
  • အီသာရိုင်ယမ် PoS ပြောင်း လို့၊ အသုံးဝင်မှု၊ ချဲ့ထွင်နိုင်မှု နဲ့ ဂေါက်ဂျ် ဖူးပွါး ကို ရှာနေလို့။

နောက်ဆုံး မေးခွန်း တစ်ခု

အခု သင် ငွေ လွှဲ တစ်ခု မြင်ရင် ဘစ်တ်ကွမ်း လား အီသာရိုင်ယမ် လား၊ ဘယ်ဟာ ကို ပိုယုံကြည်မလဲ။

"ဒီ လောင်ကျွမ်း လျှပ်စစ် များစွာ မလိမ်ညာ နိုင်ဘူး" လို PoW ကို ယုံ လား၊ ဒါမှမဟုတ် "ဘီလီယံ ဒေါ်လာ များစွာ လော့ခ် မလုပ်ရဘူး" လို PoS ကို ယုံ လား။

နှစ်မျိုး လည်း အားသာ ချက် များစွာ ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဗိုလ်ချုပ် ပြဿနာ ကို အောင်မြင်စွာ ဖြေရှင်း ခဲ့ကြတယ်။

ဖြန့်ဖြူး ကမ္ဘာ မှာ ပြီးပြည့်စုံ တဲ့ အစီအစဉ် မရှိဘူး၊ ကိုယ်နဲ့ အသင့်တော်ဆုံး အစီအစဉ် ပဲ ရှိတယ်။

ဒါတွေ နားလည်ရင် သင် အခြေခံ ဝင်ခဲ့ပြီ။ မြန်မာ ဖတ်သူ တွေ လို ကွန်ရက် မတည်ငြိမ် နေရာ မှာ ဒါ ပိုအသုံးဝင်တယ်။

ကမ္ဘာ ထိပ်ဆုံး ၃ ခု ငွေကြေး လဲလှယ် နေရာ အကြံပြု။

ကြီးမားပြီး ပြည့်စုံ ဆို ဘိုင်းအန်း၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကစား ဆို OKX၊ တောင်ပံ ငွေ ကစား ဆို Gate။ လျင်မြန်စွာ ဖွင့်ပြီး ဘဝ တစ်လျှောက် အခ လျှော့ ချ ခံစားပါ။