Trong thế giới crypto đầy biến động, việc giá coin lao dốc 20% chỉ trong một ngày chẳng phải chuyện hiếm. Nhưng bạn vẫn cần một nơi an toàn để đỗ tiền, tránh bị cuốn theo cơn lốc ấy chứ? Là một người lăn lộn trong web3 từ những ngày đầu, tôi thấy stablecoin chính là giải pháp thông minh nhất cho những lúc thị trường điên đảo như vậy.

Stablecoin as a safe haven

Stablecoin không chỉ là công cụ trú ẩn tạm thời, mà còn là nền tảng giúp bạn duy trì hoạt động mà không phải lo lắng về những cú sốc giá cả. Hãy tưởng tượng bạn đang tham gia vào các giao dịch phức tạp hay farming liquidity – nếu không có stablecoin, mọi thứ sẽ trở nên hỗn loạn.

Trong hệ sinh thái DeFi, stablecoin giống như mạch máu chính, cung cấp sự ổn định để các hoạt động vay mượn, giao dịch và khai thác lợi nhuận diễn ra suôn sẻ. Không có chúng, ai dám dùng ETH hay BTC đang lên xuống thất thường để thế chấp vay vốn?

Stablecoin đã vượt qua vai trò phụ, trở thành yếu tố cốt lõi của DeFi. Thiếu một stablecoin đáng tin cậy, toàn bộ hệ thống gần như tê liệt.

Thị trường stablecoin năm 2026: Quy mô khổng lồ đến mức nào?

Vài năm trước, khoảng tháng 4/2021, tổng giá trị của top 5 stablecoin chỉ vỏn vẹn hơn 600 tỷ USD, với USDT thống trị hoàn toàn.

Giờ đây, mọi thứ đã thay đổi chóng mặt. Tổng vốn hóa stablecoin đã vượt mốc 2000 tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ổn định.

Stablecoin market growth

Dựa trên dữ liệu thời gian thực vào tháng 1/2026, các ông lớn đang dẫn đầu như sau:

  • Tether (USDT) – Vẫn là vua, giữ vững vị trí số một về vốn hóa.
  • USD Coin (USDC) – Đi theo hướng tuân thủ pháp lý, được các tổ chức lớn ưa chuộng.
  • USDe (Ethena) – Ngôi sao mới nổi, tăng trưởng nhanh nhất thị trường.
  • DAI (MakerDAO) – Biểu tượng của DeFi thuần túy.
  • Các cái tên khác như PYUSD, FDUSD, crvUSD, USDD – Sự kết hợp giữa cũ và mới.

Nhớ rằng, TerraUSD (UST) từng là bài học đắt giá khi sụp đổ thảm khốc vào tháng 5/2022, xóa sổ hàng trăm tỷ USD. Từ đó, cộng đồng crypto trở nên thận trọng hơn với các stablecoin dựa trên thuật toán.

Ở Việt Nam, nơi thị trường crypto phát triển mạnh mẽ với hàng triệu trader trẻ, những sự cố như vậy khiến mọi người càng trân trọng sự ổn định thực sự.

Phân loại stablecoin: Các cơ chế khác nhau dẫn đến số phận khác biệt

Stablecoin classification

Stablecoin gắn với USD hiện nay chủ yếu rơi vào ba nhóm chính, mỗi loại có cách vận hành riêng biệt.

  1. Loại thế chấp bằng tiền pháp định (truyền thống nhất, tập trung hóa cao)

1 USD dự trữ tương ứng với 1 stablecoin được phát hành.

Đại diện: USDT, USDC, BUSD (đã ngừng hoạt động), PYUSD.

Điểm mấu chốt: Bạn phải tin tưởng rằng công ty phát hành thực sự giữ USD trong ngân hàng.

Ưu điểm: Ổn định cao, rủi ro lệch giá thấp nhất.

Nhược điểm: Phụ thuộc vào niềm tin vào bên thứ ba và dễ bị quy định pháp lý siết chặt.

  1. Loại thế chấp siêu dư thừa bằng tài sản crypto (thuần DeFi, phi tập trung nhất)

Khóa 150-200% giá trị ETH, BTC hoặc tài sản crypto khác để tạo ra 100% stablecoin.

Đại diện: DAI (MakerDAO), LUSD (Liquity), crvUSD (Curve).

Ưu điểm: Hoàn toàn minh bạch trên blockchain, ai cũng có thể kiểm tra, không cần ngân hàng.

Nhược điểm: Hiệu quả vốn thấp do phải thế chấp dư thừa, dễ bị thanh lý khi giá biến động mạnh.

  1. Loại tổng hợp/chống rủi ro (mới mẻ nhất, hiệu quả cao)

Sử dụng tài sản stake kết hợp với công cụ phái sinh để đạt delta trung lập.

Đại diện: USDe (Ethena).

Ưu điểm: Tối ưu hóa vốn, còn mang lại lợi nhuận cho người nắm giữ.

Nhược điểm: Thêm rủi ro từ phái sinh và đối tác chống rủi ro.

Hôm nay, chúng ta sẽ đào sâu vào hai đại diện tiêu biểu: ông lớn tập trung USDT và vua phi tập trung DAI.

USDT: Chỉ cần tin tưởng Tether, bạn sẽ ổn định mãi mãi?

Cơ chế của USDT đơn giản đến mức dễ hiểu: Bạn nộp 1 USD cho Tether, họ phát hành 1 USDT cho bạn. Quy trình rút lại cũng tương tự.

Lý do USDT thống trị? Nó ra đời sớm, được hỗ trợ rộng rãi trên hầu hết sàn giao dịch.

Khối lượng giao dịch hàng ngày của nó thường vượt trội, dễ dàng chạm mốc hàng nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, những lo ngại không hề nhỏ: Dự trữ thực sự ở đâu? Có thực sự 1:1 với USD không?

Tether từng bị các cơ quan quản lý điều tra, phạt tiền vì nghi vấn về dự trữ bao gồm cả giấy tờ thương mại hay thậm chí Bitcoin.

Dù giờ họ công bố báo cáo kiểm toán định kỳ, tăng tính minh bạch, bản chất vẫn là "hãy tin chúng tôi".

Tóm lại: USDT đại diện cho stablecoin tập trung, tiện lợi tối đa nhưng không thể tránh khỏi gánh nặng tin tưởng bên thứ ba.

DAI: Tự chơi trên chain, cộng đồng làm chủ

DAI được tạo ra bởi MakerDAO, hoạt động hoàn toàn trên Ethereum (và nay hỗ trợ đa chuỗi), là stablecoin phi tập trung thực thụ.

Nguyên tắc cốt lõi: Thế chấp siêu dư thừa kết hợp quản trị cộng đồng.

Muốn tạo 100 DAI? Bạn cần khóa ít nhất 150 USD (hoặc hơn) tài sản thế chấp như ETH, wBTC, USDC.

Tỷ lệ thế chấp thay đổi theo rủi ro tài sản (ETH thường 150%, tài sản biến động cao hơn).

Ai kiểm soát sự ổn định giá? Không phải công ty, mà là chủ sở hữu MKR bỏ phiếu quyết định:

  • Yêu cầu tỷ lệ thế chấp.
  • Phí ổn định (tương đương lãi vay).
  • Lãi suất tiết kiệm DAI (DSR, bạn có thể kiếm lãi khi giữ DAI).

Mọi thứ minh bạch trên chain, ai cũng kiểm tra được tài sản thế chấp.

Không ai có thể bỏ trốn hay in tiền lén lút.

DAI cũng từng gặp khủng hoảng: Ngày "Thứ Năm Đen" tháng 3/2020, ETH sụt 50%, nhiều vault bị thanh lý, hệ thống suýt sập.

Nhưng MakerDAO nhanh chóng nâng cấp lên phiên bản thanh lý 2.0, thêm nhiều loại thế chấp, giờ khả năng chống chịu mạnh mẽ hơn.

Kết luận: DAI là stablecoin phi tập trung thuần túy nhất trong DeFi, đánh đổi chút hiệu quả để đổi lấy sự độc lập tối đa, không cần tin ai.

Tại sao cộng đồng DeFi mê mẩn DAI?

DAI được coi như "tiền tệ cứng" trong hầu hết giao thức DeFi:

  • Ưu tiên cho pool thanh khoản trên Uniswap, Curve.
  • Tài sản vay mượn chính trên Aave, Compound.
  • Tiêu chuẩn cho vault trên Yearn.
  • Xuất hiện khắp nơi từ cầu nối cross-chain, thanh toán đến phái sinh.

Sử dụng DAI, bạn không lo sàn giao dịch đột ngột thông báo tài khoản ngân hàng bị đóng băng.

Mọi quy tắc đều nằm trong code, tương lai do cộng đồng định đoạt. Với trader Việt Nam, điều này mang lại cảm giác tự do thực sự giữa bối cảnh quy định ngày càng chặt chẽ.

Bắt đầu với DAI: Hai cách phổ biến nhất

  1. Tạo trực tiếp (chế độ vay mượn)

Truy cập Oasis.app (giao diện chính thức của Maker).

Kết nối ví → Chọn loại vault → Nạp ETH hoặc tài sản khác → Vay DAI.

Nhớ giữ khoảng đệm, tránh tỷ lệ thế chấp sát ngưỡng để không bị thanh lý khi giá giảm.

  1. Mua trên thị trường thứ cấp (đơn giản nhất)

Có sẵn trên Uniswap, Curve, Binance, OKX...

Nếu không muốn khóa thế chấp hay lo phí ổn định, cứ mua và dùng thoải mái.

Lời khuyên cuối cùng từ tôi

Stablecoin là trái tim của DeFi. Chọn sai loại, bạn có thể từ bình yên chuyển sang hoảng loạn chỉ trong chớp mắt.

USDT tiện lợi nhưng đòi hỏi niềm tin lớn. DAI thuần túy nhưng yêu cầu hiểu biết quy tắc.

Vào năm 2026 này, USDe đang nổi lên với lợi nhuận cao hơn, hiệu quả tốt hơn – nhưng rủi ro cũng mới mẻ hơn.

Bạn sẽ chọn stablecoin nào làm "tiền mặt DeFi" của mình? Hãy suy nghĩ kỹ, vì trong crypto, sự ổn định là chìa khóa.

Khuyến nghị Top 3 sàn giao dịch crypto toàn cầu:

Chọn Binance cho toàn diện, OKX cho chuyên sâu, Gate cho altcoin! Đăng ký ngay để hưởng giảm phí trọn đời~